Makale

Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme ve Kadın Algısı İle Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Türkiye’de menstrüsyona yönelik tutum genellikle bu dönemin gizli tutulmasına yöneliktir.

Kadınlarda aylık siklusun sonlanmasından 2 gün öce ovaryum hormonları, östrojen ve progesteronlar hızlı bir şekilde azalır. Bunun sonunca gerçekleşen olaya menstrüasyon denir. Normal bir menstrüasyon sürecinde ortalama 40 ml kan kaybolur. Menstrüasyondan sonraki 4-7 gün içerisinde kan kaybı durur (Guyton ve Hall, 1996). Menstrüasyon görülen zaman aralığı 28 günlük bir döngüde 3-5 gündür (Wİdmaier, Raff ve Strang, 2010). Türkiye’de bir çalışmada ise menstrüasyon süresinin ortalama 5,95 gün olduğu tespit edilmiştir (Arıöz ve Ege,2009). Menarş ilk menstrüayon demektir ve ergenlikle beraber 11-16 yaşlarında başlar (Guyton ve Hall, 1996). Türkiye’de menarş yaşı ortalamalarının 13.21 olduğu belirlenmiştir (Kısa, Zeyneloğlu ve Güler, 2012).

Mesntrüal akıntının başlamasına yakın zamanlarda birçok kadında geçici fiziksel ve duygusal semptomlar oluşur ve bu semptomlar birkaç günde kaybolur. Bunlar arasında depresyon, baş ağrısı ve endişe vardır. Tüm bu semptomlar Premenstrüel Sendrom (PMS) olarak adlandırılır. Bunların nedeninin ise artmış progesteron ve östrojen düzeyleri olduğu düşünülmektedir (Guyton ve Hall, 1996). Östrojen gibi kadın üreme hormonlarının duygudurum ve davranışlardaki düzensizlikten sorumlu olduğu ileri sürülmüştür (Akdeniz ve Karadağ 2006). Türkiye’de öğrencilere uygulanan bir PMS ölçeğinde, öğrencilerin %68.1’inde depresif duygulanım, %64.2’sinde sinirlilik, %20.6’sında anksiyete yakınmalarının olduğu tespit edilmiştir (Kısa, Zeyneloğlu ve Güler, 2012). Adet döneminin düzenli olması ise daha az depresif duygulanıma yol açmaktadır (Dinç,2010). PMS ergenlikte de yaygın bir sağlık problemi olarak algılanmaktadır. Öğrencilerin yaşam kalitesini etkilediği de görülmektedir (Arıöz ve Ege,2009).

Türkiye’de menstrüsyona yönelik tutum genellikle bu dönemin gizli tutulmasına yöneliktir. Bu dönemde kişiler kendilerine birtakım uygun olmayan davranışlar belirlemişlerdir (Sakar, Özkan, Saraç, Atabey ne Nazbak, 2015). Menstrüasyona yönelik olumsuz tutum bilgi eksikliğinden kaynaklanıyor olabilir. Türkiye’de menarş yaşındaki ergenlerin menstrüasyon konusunda bir bilgi eksikliği söz konusudur (Turan ve Ceylan, 2017).  Öğrenciler ile ilgili yapılan bir araştırmaya göre öğrencilerin yarıdan fazlasının menstrüasyona ilişkin bilgi almadığı saptanmıştır. Menstrüasyona dair bilgi alanların büyük çoğunluğu bilgiyi annelerinden edinmiştir. Okulda ise menstrüasyon hakkında bilgi almadıkları tespit edilmiştir (Demirel ve Terzioğlu, 2003). Bu bilgi eksikliğinin giderilmesi için akran eğitimi yöntemi ve menstrüel sağlık konusunda öğrencilerin bilgilerin artırılması ile giderilebilir (Gölbaşı, Doğaner ve Erbaş, 2012).

Toplumsal cinsiyet; kadın ve erkek için toplum tarafından uyulması beklenen davranışlar ve onlara biçilen rollerdir. Yaşadığımız ortam bizim cinsiyet algımızı da şekillendirir (Gülmez, İra, Yılmaz ve İra, 2017).

Türkiye’de kadın algısına kavramsal olarak baktığımızda farklı tanımların yapıldığı kavramları görürüz. Muhafazakâr görüşün tanımı olarak kadın; “ailenin temel taşıdır”, seküler görüşün tanımına göre kadın; “çağdaş”, liberal görüşün kadını; “özgür”, sol görüşün tanımlamasına göre kadın; “erkekle eşittir” (Çelik, 2010). Türkiye’de kadınlara biçilen rol, %65 gibi bir oranla verilen “ev işleri ile meşgul olmak”tır (Belet, 2013).  Ataerkil toplum yapısı, cinsiyetler arası bir karşılaştırmada erkekleri kadınlardan daha üst hiyerarşide tutan geleneksel norm ve değerleri barındırır. Erkekler kadınlara göre düşmanca cinsiyetçilik gösterirler ve karşı cinsi ötekileştirirler, kadınlar ise düşmanca cinsiyetçilik yerine korumacı cinsiyetçilik gösterirler (Alptekin, 2014). Kadın algısına bakışta bir başka etmen de namus olgusudur. Türkiye’de üniversite öğrencileri ile yapılan bir namus algısı araştırmasında, kadın ve erkek öğrencilerin özellikle erkek öğrencilerin evlenmeden önce kadının cinsellik yaşamasına karşı oldukları bulunmuştur (Gürsoy ve Özkan, 2014).

Kadın algısına yönelik olumsuz tutumlar, menstrüasyona yönelik olumsuz tutumlara da yol açabilir. Bu araştırmanın amacı Mersin Üniversitesi’nde 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında öğrenim gören öğrencilerin menstrüasyona yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu araştırmanın hipotezine göre menstrüasyon Türk toplumunda konuşulması ayıp bir konudur. Bu çalışmanın hipotezi; kadın algısının olumsuz olması menstrüasyona yönelik olumsuz tutuma neden olur.

YÖNTEM

Örneklem

Bu çalışma Mersin ilinde Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampüsünde uygulanmıştır. Seçkisiz örnekleme tekniği kullanılarak katılımcılar gönüllülük esasına dayalı olarak belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-27 yaş arası 50 kadın ve 50 erkek toplam 100 katılımcı oluşturmuştur. 18-22 yaş aralığında % 68, 23-27 yaş aralığında % 32 katılımcı vardır. Kadın katılımcıların yaş ortalaması 21,34 ve erkek katılımcıların yaş ortalaması 21,98’dir (ranj=9, SS=2,913).

Katılımcıların %3’ü yüksek, %90’ı orta ve %7’si düşük sosyo-ekonomik düzeye sahiptir. Katılımcıların %36’sının duygusal bir birlikteliği vardır. Dindarlık düzeylerini belirten katılımcılardan hiç dindar değilim diyenler %25, biraz dindarım diyenler %29, orta düzeyde dindarım diyenler %32 ve dindarım diyenler %14’tür. Katılımcıların okuduğu bölümler Psikoloji %50, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği %3, Şehir ve Bölge Planlama %14, Hemşirelik %10, İktisat %1, Çocuk Gelişimi %1, Gazetecilik %4, Radyo ve Televizyon %2, Matematik %2, Sosyoloji %1, Bilgisayar Programcılığı %4, Uluslararası İlişkiler %2, Mimarlık %2, Takı Teknoloji ve Tasarımı %1, Türk Dili ve Edebiyatı %1, Felsefe %2 olarak belirlenmiştir.

Veri Toplama Araçları

Kişisel Bilgi Formu: Onam formunun arkasında bulunan ve katılımcılara cinsiyetlerinin, yaşlarının, okudukları bölümlerinin, sosyo-ekonomik statülerinin, şu an duygusal bir birlikteliklerinin olup olmadığının ve dindarlık düzeylerinin sorulduğu bir formdur.

Kadın Algısı Ölçeği: 33 maddeden oluşan beşli Likert Tipi bir ölçektir. Araştırmamızda bu ölçeğin 5 maddesini alıp kullandık. Gülmez, İra, Yılmaz ve İra (2017) tarafından geliştirilmiş ve geçerlik ve güvenirliği hesaplanmıştır. Ölçüm aracı 5 faktörden oluşmaktadır. KMO testi sonucu 0,872 bulunmuştur. Ölçeğin tamamından elde edilen puanlar için hesaplanan alfa iç tutarlılık katsayısının .84 olarak bulunmuştur.

Menstrüasyon Tutum Ölçeği: Çalışmada kullanılan ve ölçek 35 maddeden oluşan, 1-5 arası puanlanan Likert tipi bir ölçektir. Araştırmacı tarafından hazırlanmıştır.  Basamaklar 1- hiç katılmıyorum, 2 – katılmıyorum, 3 – kısmen katılıyorum, 4 – katılıyorum, 5 – kesinlikle katılıyorum şeklinde derecelendirilmiştir. Ölçek maddelerinin 11’i ters madde, 25’i düz madde olarak tespit edilmiştir.

İşlem

Mersin Üniversitesi’nde fakültelere gidilmiş ve rastgele öğrencilere araştırmaya katılıp katılmayacakları sorulmuştur. Katılmak isteyen öğrencilere araştırmanın amacı hakkında kısa bilgi verilmiş ve uygulama aşamasında nelere dikkat etmeleri gerektiği konusunda Bilgilendirilmiş Onam Formunda bilgi notu eklenmiştir. Öğrencilerin isimlerini yazmamaları istenmiş, ancak değerlendirmede kullanılacak bazı genel kişisel verileri işaretlemeleri belirtilmiştir. Katılımcılar araştırmacı tarafından verilen Bilgilendirilmiş Onam Formunu (Ek-1), Kişisel Bilgi Formunu(Ek-2), Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeğini(Ek-3) ve Kadın Algısı Ölçeğini sırasıyla doldurmuşlardır. Ölçeğin uygulanması yaklaşık 5-10 dakikalık bir süreyi kapsamaktadır.

BULGULAR

Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeğinin sınanması amacıyla yapılan çalışmada madde 3, 4, 9, 10, 13, 16, 20, 21, 23, 25 ve 29. maddeler ters madde oldukları için recode edilmiştir.

Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeğinin yapı geçerliliğinin incelenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizine başvurulmuştur. Bu faktör analizinden önce verilerin faktör analizine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla Kaiser Meyer Olkin (KMO) katsayısı hesaplanmış, Bartlett’s Sphericity test uygulanmıştır. KMO katsayısı .70 olarak hesaplanmış, Bartlett’s Sphericity değerinin de .00 ( p<.01) olduğu belirlenmiştir(Ek-4). Bartlett’s Sphericity anlamlılık değerinin .05’ten küçük olması korelasyon matrisinden faktör çıkarılabileceğini göstermektedir. İlk yapılan analize göre 11 faktör tespit edilmiştir. Communalities tablosuna bakıldığında .50’nin altında bir değer bulunmamıştır(Ek-5). Total Varience Explained tablosu incelendiğinde 11 adet faktör tespit edilmiştir. Tespit edilen faktörlerin Eigen değeri 1’den büyük bulunmuştur. 11 faktör toplam varyansın %71.1’ini açıklamaktadır.

  1. faktör: 13, 12, 9, 8, 11 ve 7. maddeler
  2. faktör: 29, 30, 33, 14, 23 ve 19. maddeler
  3. faktör: 21, 25, 20 ve 26. maddeler
  4. faktör: 8, 22, 35, 32, 24 ve 27. maddeler
  5. faktör: 28 ve 17. maddeler
  6. faktör: 16 ve 10. maddeler
  7. faktör: 31 ve 15. maddeler
  8. faktör: 1 ve 6. maddeler
  9. faktör: 5. madde
  10. faktör: 3, 4 ve 34. maddeler
  11. faktör: 18. madde

Rotated Component Matrix tablosuna göre, Madde 8, 1. faktörde .531 ve 4.faktörde .485 değer almıştır(Ek-6). İkisi arasındaki fark .20’den küçük olduğu için madden ölçekten çıkarılmıştır. Aynı zamanda Madde 8, 9.faktör altında tek madde olarak yer aldığı için ölçek maddelerinden çıkarılmıştır. Madde 7, 1.faktörde .518 ve 10.faktörde .412 değer aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Madde 33, 2.faktörde .624 ve 9.faktörde .442 değer aldığı için ikisi arasındaki fark .20’den küçüktür. Madde ölçekten çıkarılmıştır. Madde 19, 2.faktörde .488 ve 9.faktörde .411 değerlerini aldığı için ölçekten elenmiştir. Madde 32, 1.faktörde .457 ve 4.faktörde .637 değerini alarak ölçekten çıkarılmıştır. Madde 27, 2.faktörde .430 ve 4.faktörde .516 değerini aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Madde 18, 11.faktör altında tek madde olarak yer aldıpı için ölçek maddelerinden çıkarılmıştır. Madde 34, 1.faktörde .428 ve 10.faktörde .515 değer aldığı için ölçek maddelerinden çıkarılmıştır. İkinci açımlayıcı faktör analizi yapılmış Madde 2, Communalities tablosunda .490 değerini almıştır bu rakam .50’den küçük olduğu için madde ölçekten elenmiştir. Yapılan ikinci açımlayıcı faktör analizine göre faktör sayısı 11’den 8’e düşmüştür. 8 faktör toplam varyansın %65.9’unu açıklamaktadır. Madde 3, Communalities tablosunda .496 değerini aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Yapılan üçüncü açımlayıcı faktör analizine gör, Madde 24, 1.faktörde .412 ve 6.faktörde .576 değer aldığı için ikisinin arasındaki fark .20’den küçüktür. Madde 24 ölçekten çıkarılmıştır. Dördüncü açımlayıcı faktör analizine göre Madde 1, 2.faktörde .407 ve 6.faktörde .509 değerini aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Beşinci açımlayıcı faktör analizine göre Madde 10, 3.faktörde .407 ve 7.faktörde .473 aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Altıncı açımlayıcı faktör analizinde faktör sayısı 7 olarak tespit edilmiştir. 7 faktör toplam varyansın % 68.8’ini açıklamaktadır. Madde 6, Communalities tablosunda  .423 değeri  .50’den küçük olduğu için ölçek maddesinden çıkartılmıştır. Yedinci açımlayıcı faktör analizinde Madde 4, 1.faktörde .403 ve 7.faktörde .520 değerini aldığı için ölçekten çıkartılmıştır. Sekizinci açımlayıcı faktör analizinde faktör sayısı 6 olarak belirlenmiştir. 6 faktör toplam varyansın % 65.5’ini açıklamaktadır. Madde 5 ve Madde 16 Communalities tablosunda düşük değerler aldığı için çıkarılmıştır. Madde 11, 2.faktörde .401 ve 4.faktörde .518 değerlerini aldığı için ölçekten çıkarılmıştır. Son analize göre Kaiser Meyer Olkin (KMO) katsayısı  .73 olarak hesaplanmış, Bartlett’s Sphericity değerinin de .00 ( p<.01) olduğu belirlenmiştir(Ek-7). Total Varience Explained tablosuna göre Eigen değeri 1’den büyük olan 6 faktör bulunmuştur(Ek-21). Scree Plot araştırma bulgularına göre 3 faktör çıkacağını göstermiştir(Ek-10). 6 faktör toplam varyansın %71.3’ünü açıklamaktadır.

  1. faktör:20, 21, 25 ve 26. maddeler
  2. faktör: 14, 23, 30 ve 29. maddeler
  3. faktör: 9, 12 ve 13. maddeler
  4. faktör: 28 ve 17. maddeler
  5. faktör: 31 ve 15. maddeler
  6. faktör: 22 ve 35. maddeler

Faktörlere yüklenen maddelere, en yüksek yüklenen maddelerin içeriklerine dikkat edilerek faktörlere isimler verilmiştir.

  1. faktör: Menstrüasyonun Aktiviteye Etkisi Boyutu
  2. faktör: Menstrüasyonun Duygusal Boyutu
  3. faktör: Menstrüasyona Toplumsal Bakış Açısı Boyutu
  4. faktör: Menstrüasyonun Sosyal Destek Boyutu
  5. faktör: Menstrüasyonun Başarı Algısı Boyutu
  6. faktör: Menstrüasyona Hakkında Bilgilendirilmiş Olma Boyutu

Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeğinin güvenirliğini ölçmek amacıyla Cronbach’s Alpha güvenirlik analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre, 17 maddenin Cronbach Alpha değeri .43 bulunmuştur(Ek-11). Her bir faktörün güvenirliğini ölçmek amacıyla Croncbahc’s Alpha güvenirlik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, 1. faktörün Cronbach’s Alpha değeri .83 bulunmuştur(Ek-13). 2. faktörün Cronbach’s Alpha değeri -1.83 bulunmuştur(Ek-14). 3. faktörün Cronbach’s Alpha değeri .74 bulunmuştur(Ek-15). 4. faktörün Cronbach’s Alpha değeri .61 bulunmuştur(Ek-16). 5. faktörün Cronbach’s Alpha değeri .59 bulunmuştur(Ek-17). 6.faktörün Cronbach’s Alpha değeri -.69 bulunmuştur(Ek-18). Faktörlerin aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları Tablo 1.’de gösterilmiştir(Ek-19).

Tablo 1.

Faktörlerin Aritmetik Ortalama ve Standart Sapmaları

N Aritmetik

Ortalama

Standart

 Sapma

faktör1 100 4,3875 ,75074
faktör2 100 2,9425 ,38575
faktör3 100 3,9433 ,93690
faktör4 100 3,9900 ,84081
faktör5 100 3,1200 ,88226
faktör6 100 2,5500 ,66096

 

Araştırmada yordayıcı değişken olarak katılımcıların kadın algısı düzeyi ölçülmüştür.  5 maddeden oluşan kadın algısı ölçeğinin güvenirliğini ölçmek amacıyla Cronbach’s Alpha güvenirlik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, 5 maddelik Kadın Algısı Ölçeğinin  Cronbach’s Alpha değeri -.056  bulunmuştur(Ek-12). Bu değer sosyal bilimler testi için çok düşük bir katsayıdır. Bu düşüklüğün sebebi az madde sayısının kullanılması ile ilgilidir.

Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeğine verilen cevaplara bakıldığında grubun aritmetik  ortalaması 3,23 bulunmuştur. Bu sonuç katılımcıların menstrüasyona ilişkin ortalama bir tutuma sahip olduklarını göstermektedir. Kadın algısı ölçeğine verilen cevaplara bakıldığında grubun ortalama puanı 3.1 olarak bulunmuştur. Bu sonuç katılımcıların kadın algısı puanlarının ortalamanın üstünde olduğunu göstermektedir.

Menstrüasyona yönelik tutum ile kadın algısı arasındaki korelasyon analizi sonuçlarına göre bu iki değişken arasında pozitif yönde zayıf anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= .198)(Ek-20). Bundan hareketle, kadın algısına ilişkin olumlu tutum arttıkça menstrüasyona yönelik olumlu tutum da artmaktadır. Katılımcıların dindarlık düzeyi menstrüasyona yönelik tutumu etkiler diye düşünülmüştür. Dindarlık düzeyi ve ölçek maddeleri arasında pozitif anlamsız bir ilişki çıkmıştır. (r= .080)

TARTIŞMA

Bu çalışma menstrüasyona yönelik tutum ve kadın algısı arasındaki ilişkiyi görmeye yönelik yapılmıştır. Alanyazınında menstrüasyona yönelik tutuma dair herhangi bir ölçek bulunmadığı için bu çalışmada Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Menstrüasyon konusu ülkemizde konuşulması yasak olan konulardan bir tanesidir. Doğal biyolojik bir süreç olan bu olgunun konuşulmasının hoş karşılanmaması toplumuzda baskın olan ataerkil yapıya dayandırılabilir. Kadının menstrüasyon döneminde pis olarak algılanması, bazı davranışlardan uzak tutulması çok sık rastlanılan tutumlardandır. Kadınlar kendi doğal bir süreçleri olan bu konuyu toplum içinde konuşmaktan sakınmışlardır. Aile arasında da konuşulması doğru bulunmaz. Anneler menarş olan genç kızlarına bunun ailenin erkek bireylerinden saklanılması gereken bir konu olduğunu öğütlerler. Bir kadın bu dönemini kadın arkadaşı ile kolay bir şekilde paylaşırken erkek arkadaşı ile paylaşamaz. Erkeklerin bu konuda önyargılarının olduğu kabul edilir.  Araştırmamızda da erkeklerin (x̄= 3,22) kadınlara göre (x̄= 3,37) daha olumsuz tutum sergiledikleri bulunmuştur. Duygusal bir birlikteliği olan kişiler menstrüasyona dair daha olumlu bir tutum kazanabilir. Çünkü olumsuz tutum erkeklerde daha önce bir kadınla bu dönemi konuşmamış olmaktan kaynaklanıyor olabilir. Duygusal bir birlikteliğin olup olması ile ölçek maddeleri arasında yapılan korelasyonda pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=.61). Erkeklerin bu döneme ilişkin olumsuz tutumları partnerlerinin onlara menstrüasyon dönemini anlatması ile azalabilir. Alanyazınında menstrüasyona yönelik tutuma yönelik bir araştırmaya rastlanmamıştır. Menstrüasyona dair araştırmalar daha çok bu dönemdeki hijyen davranışlarına yöneliktir.

Geliştirilen tutum ölçeğinin güvenirlik katsayısının düşük olması katılımcı sayısının az olmasından kaynaklanıyor olabilir. Dindarlık düzeyi ile ölçekten alınan puan arasında bir ilişki olacağı tahmin edilmiştir ama örneklemin yaş aralığının düşük olması bu ilişkinin kurulmamasını sağlamış olabilir. Kadın Algısı Ölçeğinden sadece 5 madde alınıp yordayıcı olarak kullanıldığı için de kadın algısı ile menstrüsyona yönelik tutum arasında güçlü bir ilişki kurulamamış olabilir. İleriki çalışmalarda Kadın Algısı Ölçeğinin tamamı ile Menstrüasyona Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak bir çalışma yapılabilir.

Bu makale Ölçek Geliştirme Dersi Kapsamında ödev olarak  yazılmıştır.

KAYNAKÇA

Akdeniz, F., & Karadağ, F. (2006). Adet döngüsünün duygu durum bozuklukları üzerine etkisi var mıdır. Türk Psikiyatri Dergisi17(2), 1-9.

Alptekin, D. (2014). Çelişik Duygularda Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı Sorgusu: Üniversite Gençliğinin Cinsiyet Algısına Dair Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 203-211.

Arıöz, A., & Ege, E. (2013). Premenstrüel sendrom sorunu olan üniversite öğrencilerinde, semptomların kontrolü ve yaşam kalitesinin artırılmasında eğitimin etkinliği. Genel Tıp Dergisi23(3), 63-9.

Belet, N. H. (2013). Kriz Olgusunun Kadına Yönelik Algıya Ve Kadın İşgücüne Etkisi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi15(1), 196-223.

Demirel, S., & Terzioğlu, F. (2003). Gaziantep ili Şahinbey ilçesi ilköğretim okullarında öğrenim gören 5. ve 6. sınıf kız öğrencilerin menstruasyon fizyolojisine ilişkin bilgilerinin belirlenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi2, 47-60.

Dinç, Ö. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Premenstrual Sendrom Düzeylerinin İncelenmesi (Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Örneği) (Master’s thesis, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı).

Dinç, Ö. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Premenstrual Sendrom Düzeylerinin İncelenmesi (Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Örneği) (Master’s thesis, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı)

Gölbaşı, Z., Doğaner, G., & Erbaş, N. (2012). 6-8. Sınıf Adolesan Kızlara Akran Eğitimi Yöntemiyle Uygulanan Menstruasyon Sağlığı Eğitiminin Bilgi Ve Davranışlar Üzerindeki Etkisi. TAF Preventive Medicine Bulletin11(2), 191-198.

Guyton, A. C., Hall, J. E., Çavuşoğlu, H., Yeğen, B. Ç., Aydın, Z., & Alican, İ. (2007). Tıbbi fizyoloji. Nobel Tıp Kitabevleri.

Gülmez, N., N., Yılmaz, İ., & İra, G. Ö. (2017). Üniversite Öğrencilerinde Kadın Algısı Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi15(1), 65-86.

Gürsoy, E., & Özkan, H. A. (2014). Türkiye’de Üniversite Öğrencilerinin Kadına İlişkin” Namus” Algısı. Journal of Psychiatric Nursing/Psikiyatri Hemsireleri Dernegi5(3).

Kısa, S., Zeyneloğlu, S., & Güler, N. Üniversite Öğrencilerinde Premenstrual Sendrom Görülme Sıklığı Ve Etkileyen Faktörler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 284.

Özkan, H., Atabey, K., Nazbak, M., Saraç, M. N., & Sakar, T. (2015). Öğrencilerin Menstruasyon Dönemindeki Kültürel Davranış ve Uygulamaları. The Journal of Turkish Family Physician6(3), 114-123.

Turan, T., & Ceylan, S. S. (2007). 11-14 yaş grubu ilköğretim öğrencilerinin menstruasyona yönelik bilgileri ve uygulamaları. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi2(6), 41-53.

Widmaier, E. P., Raff, H. S., Çeviren, K., & Özgünen, T. (2014). Vander İnsan Fizyolojisi, Vücud Foksiyon Mekanizmaları, 13. Baskı, Güneş Tıp Kitapevi, Ankara.

Reyhan Metin

Mersin Üniversitesi Psikoloji bölümü son sınıf öğrencisi. Sosyal Hizmetler Önlisans mezunu. Hem öğrenmek hem de öğrendiklerini paylaşmak için bu platformu kurdu.

Yorum Ekle

Yorum yazmak için tıklayın