Anormal Psikoloji Bipolar Bozukluklar

İki Uçlu(Bipolar) Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk bir duygudurum/duygulanım bozukluğudur. Bipolar bozukluğu olan kişilerde ruh hali değişiklikleri normal ölçülerin ileri boyutunda gerçekleşir ve yaşam koşullarından bağımsızdır. Yani uyuşturucu ve alkol kullanımından doğan belirtiler dışındadır. Bu ruh halindeki değişiklikler majör depresiften ağır manik döneme kadar uzanır. Mani belirtileri kendine güven, belirgin ölçüde artan verimlilik ve kapasite, uykusuz kalacak kadar az uyku ihtiyacı, her zamankinden aşırı konuşma isteği olabilirken; depresyonun belirtileri ise, yoğun bir şekilde duygulanma, hüzün, dalgınlık, dikkatsizlik, normal zamanlarda sevilen şeylere karşı ilgisizlik, gelecek hakkında karamsar olma, uyku bozuklukları şeklindedir.

DSM-5’te ifade edilen biçimi ile iki uçlu bozukluk eski adı ile manik depresif bozukluk 3 formdan oluşur. Bunlar iki uçlu I bozukluk, iki uçlu II bozukluk ve siklotimik(döngüsel) bozukluktur. Bu bozuklukların farklı olması mani evrelerinin şiddetine bağlı olarak isimlendirilmiştir. İki uçlu  I tanısı için tam bir manik atağa ihtiyaç duyulurken, iki uçlu II için hipomanik bir atak yeterlidir. Yaşamı boyu bir kez bile manik atak kriterlerini gösteren birisi klinik iki uçlu I bozukluk tanısı alabilir. Depresyonun varlığı iki uçlu I için gerekli değilken iki uçlu II için gereklidir.

Mani Evresinin Belirtileri

  • Her zamankinden çok yüksek sesle ve hızlı konuşma
  • Azalan uyku ve uyku ile ters orantılı bir enerjik olma hali
  • Şişirilmiş bir özgüven. Kendine aşırı derecede güvenme
  • Uçuşan düşüncelere sahip olma. Konuşurken konudan konuya atlama
  • Çok yoğun öfkelenme
  • Yüksek riskli kötü sonuçlar doğurabilecek davranışlar sergileme
  • Cinselliği düşüncesizce yaşama
  • Dikkat dağınıklığı
  • İritabilite (kavgaya yatkınlık)

Depresif Bozukluk Belirtileri

  • Üzüntülü duygudurumu
  • Çok fazla ya da çok az uyuma
  • %5’ten çok ağırlık kaybı ya da artışı
  • Odaklanma güçlüğü
  • Tekrar eden öz-kıyım düşünceleri
  • Değersiz hissetme
  • Düşüncenin yavaşlaması, unutkan olmak
  • Daha önce zevk aldığı şeylerden zevk alamama

İki Uçlu I Bozukluk: Eski adı ile manik depresif bozukluk tanısı koyabilmek için kişinin hayatında bir tek manik dönem geçirmiş olması yeterlidir. Bu dönem yıllar önce gerçekleşmiş olsa bile bu tanının koyulabilmesi için yeterli bir koşuldur. Kişinin iki uçlu I tanısı alması için manik belirtilerden 3-4 tanesinin en az 1 hafta sürüyor olması ve bu belirtilerin kişide belirgin bir sıkıntıya neden olması gerekir. Bozukluk, ya mesleki veya sosyal faaliyetlerde veya ilişkilerde belirgin bir bozulmaya yol açacak kadar şiddetli olmalı, ya da kendi kendine veya başkalarına zarar vermesini engellemek için hastaneye yatış gerektirmesi, ya da psikotik özellikleri olmalıdır.

İki Uçlu II Bozukluk: İki uçlu I bozukluğa göre daha hafif seyreder. İki uçlu II bozukluk tanısı konulabilmesi için de kişi en az bir kez majör depresif dönem ve en az bir kez hipomani dönemi geçirmiş olması gerekir. Hipomanide manideki aşırı bozulma yoktur. Kişinin işlevselliğindeki bozulmalar manideki gibi ciddi boyutta değildir. Hipomanide ise yukarıdaki manik belirtilerin en az 4 gündür devam ediyor olması gerekir.

Siklotimik(döngüsel) Bozukluk: Yetişkinlerde En az 2 yıl süre ile kişinin hafif depresyon dönemlerini hafif mani belirtilerinin olduğu dönemler izler. Hiçbir şekilde manik dönem ve majör depresif dönem yoktur.

KAYNAK

Kring, A. M., Johnson, S. L., Davidson, G., & Neale, J. (2015). Anormal Psikoloji (Çev.Ed., Muzaffer Şahin. Ankara: Nobel )

Amerikan Psikiyatri Birliği (2013) Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı, 5. Baskı (DSM 5), Çev. Ed., Ertuğrul Köroğlu. Ankara: Hekimler Yayın Birliği

Reyhan Metin

Mersin Üniversitesi Psikoloji bölümü son sınıf öğrencisi. Sosyal Hizmetler Önlisans mezunu. Hem öğrenmek hem de öğrendiklerini paylaşmak için bu platformu kurdu.

Yorum Ekle

Yorum yazmak için tıklayın